چهارشنبه ششم خرداد 1388
کتاب از ورود اسلام تا دوره معاصر
با ظهور اسلام و تشويق مسلمانان به فراگيري قرآن، حديث، و دانشهاي سودمند، بسياري از مسلمانان، از جمله ايرانيان به كسب دانش و تأليف و تصنيف پرداختند. از نخستين قرون اسلامي، صنعت كاغذسازي در بسياري از شهرهاي ايران رواج يافت. درباره انواع كاغذ كه در آن زمان توليد ميشد، نظير كاغذ سمرقندي، آملي، خراساني، بخارايي، و اصفهاني. در الفهرست ابن نديم و معجمالبلدان ياقوت حموي سخن رفته است .
با توسعه حلقههاي درس در مساجد و مدارس ديني و رشد و گسترش تأليف و تصنيف كه از قرن دوم هجري رو به ازدياد گذارد، بهتدريج كتابخانههاي متعدد در مساجد و مدارس تشكيل شد و بسياري از پادشاهان، امرا، بزرگان، عالمان، و دانشمندان در حد توان و علاقه خود، مجموعهها و كتابخانههاي باشكوهي ترتيب دادند. پادشاهان، اميران، و اغلب شاهزادگان و حكام در تكريم علما، ادبا، شعرا، دانشمندان، و هنرمندان ميكوشيدند و از حمايتهاي معنوي و مادي در حق ايشان دريغ نميورزيدند. وجود وزراي دانشمند و با تدبير در دربار پادشاهان ايراني، ترك، و مغول موجب دلگرمي و تشويق نويسندگان و هنرمندان بود و برخي از آنها خود عالم، هنرشناس، و شيفته دانش وهنر بودند.
در كتابخانه برخي از پادشاهان، امرا، و وزراي هنردوست، هميشه گروهي از كاتبان، نسخهپردازان، نقاشان، تذهيبكاران، و صحافان مشغول بهكار بودند. در دربار تيموريان هرات در قرن نهم و اوايل قرن دهم هجري بر اثر تشويق پادشاهان و شاهزادگان تيموري چون سلطان حسين بايقرا و سلطان ابوسعيد و نيز وزير دانشمند و هنرپروري چون اميرعليشير نوايي، گروه كثيري از هنرمندان، كتابآرايان، صحافان، مجلّدان، و جز آن مشغول بهكار بودند، چنانكه در دربار بايسنقر ميرزا در هرات، بيش از چهل نفر از خوشنويسان، نگارگران و تذهيبكاران برجسته اشتغال بهكار داشتند كه از جمله آنها ميتوان به محمدعلي تبريزي، خوشنويس معروف و كمالالدين بهزاد، نگارگر مشهور اشاره كرد .

